Επιστροφή στα Τρέχοντα Θέματα

Συντονισμός Ασθενοφόρων Αυτοκινήτων
24-3-2008

Σε σχέση με το θέμα και με αφορμή σχόλιο συναδέλφου για το συντονισμό (που το δημοσιεύω στο τέλος) παραθέτω παρακάτω παλαιότερο σχετικό κείμενό μου (3ος/2007) που περιγράφει τα δεδομένα και είχε μπεί στο φόρουμ της Ελληνικής Ένωσης Γενικής Ιατρικής, καθώς και στο έντυπο "τα νέα της Ένωσης". Είναι δυστυχώς επίκαιρο ακόμη -και θα είναι μάλλον για πολύ καιρό ακόμη- και έχει ως κατωτέρω:

Στη χώρα μας για την βοήθεια σε συνανθρώπους μας για να μεταφερθούν σε νοσοκομείο, όταν αυτό είναι αδύνατον, ή δεν επιτρέπεται, με ίδιον μέσο, έχει από ετών συσταθεί το ΕΚΑΒ, αντικαθιστώντας το "Πρώτων Βοηθειών" που ξέρουμε από τις Ελληνικές ταινίες. Παράλληλα τέτοια βοήθεια προσφέρουν και τα νοσοκομεία και τα Κ.Υ., καθώς και άλλοι φορείς.
Είναι αλήθεια ότι το ΕΚΑΒ επεκτείνεται με τα παραρτήματά του σε όλη την Ελλάδα. Σε πολλά όμως διαμερίσματα, δεν έχει επεκταθεί, ή έχει δημιουργήσει παραρτήματα μόνον κατ' όνομα, χρησιμοποιώντας τα ασθενοφόρα των νοσοκομείων και Κ.Υ. και παίζοντας το ρόλο του συντονιστή αυτών.
Ο συντονιστικός ρόλος του ΕΚΑΒ προβλέφθηκε νομοθετικά και περιγράφεται ξεκάθαρα το τι ισχύει σήμερα σε σχετικό έγγραφο του Υπουργείου Υγείας που παραθέτουμε στο τέλος του κειμένου (Α.Π.: Υ4δ/4989/15-5-2000).
Ο συντονισμός όλων των οχημάτων που προσφέρουν άμεση βοήθεια, είναι όντως απαραίτητος και συνεπώς η έκδοση σχετικών κανονιστικών διατάξεων θεμιτή. Όμως αυτές πρέπει να λαμβάνουν υπ' όψιν την πραγματικότητα και να είναι ρεαλιστικές. Και τέτοιες οι υπάρχουσες διατάξεις δεν είναι. Γιατί ? Γιατί το μόνο που προβλέπουν είναι επί λέξει "Τα ασθενοφόρα αυτοκίνητα, τόσο των νοσοκομείων σας, όσο και των άλλων υγειονομικών σχηματισμών, θα συντονίζονται και θα ελέγχονται από τα παραρτήματα και τους τομείς του ΕΚΑΒ". Ως εδώ καλά. Με τι όρους και προϋποθέσεις όμως?
Παραδείγματα:
1.   Στο ΕΚΑΒ, όταν μεταφερθεί ένα περιστατικό με ασθενοφόρο του από ένα νοσοκομείο σε άλλο, τότε και μόνο τότε χρησιμοποιεί γιατρό του νοσοκομείου. Στην περίπτωση αυτή το όχημα του ΕΚΑΒ δίνει "λήξη περιστατικού" στο κέντρο, όχι όταν παραδώσει τον ασθενή, αλλά όταν επιστρέψει τον γιατρό στο 1ο νοσοκομείο από όπου τον πήρε.
Αυτό πάντα ίσχυε στο λεκανοπέδιο Αττικής τουλάχιστον όπου εγώ το έχω ζήσει. Αν τώρα δεν ισχύει σε κάποια άλλα μέρη, είναι απορίας άξιο και σίγουρα έχει εξηγήσεις.
Όταν όμως το ΕΚΑΒ κινήσει ασθενοφόρο του Νοσοκομείου να πάρει περιστατικό από ένα Κ.Υ. και συνοδεύσει γιατρός του Κ.Υ., τότε αυτό θεωρεί ότι τελείωσε, με την παράδοση του ασθενή στο νοσοκομείο. Τι θα γίνει ο γιατρός του Κ.Υ. που ξέμεινε στο Νοσοκομείο? Ας πρόσεχε. Κανείς δεν νοιάζεται και αυτό το θέμα δεν αισθάνεται υποχρεωμένο το ΕΚΑΒ να το "συντονίσει". Έτσι ο γιατρός επιστρέφει στο Κ.Υ. με ταξί με δικά του έξοδα ή με το λεωφορείο, φορώντας ιατρική ποδιά και κρατώντας μία ambu ανά χείρας, ή μετά από πολλές ώρες, αν το ασθενοφόρο (για άλλο λόγο) κινηθεί προς την περιοχή του Κ.Υ.
2.   Το ΕΚΑΒ δεν διανοείται να κινήσει ασθενοφόρο με ένα άτομο. Απαραίτητα θα επιβαίνουν 2 μέλη του πληρώματος (εννοείται ότι η μονάδα μόνο έχει γιατρό και αυτός είναι 3ος στο πλήρωμα). Αυτό είναι νόμος και καλά κάνει. Όταν όμως δίνει εντολή στο Κ.Υ. να κινήσει το ασθενοφόρο του και αυτό έχει μόνο οδηγό, τι γίνεται? Εντέλει (καλά το έγραψα, ναι εντέλει ο μη ιατρός υπάλληλος του ΕΚΑΒ!!!) το γιατρό του Κ.Υ. να συνοδεύσει το περιστατικό !!! Δεν αποφασίζει δηλαδή ο γιατρός αν χρειάζεται συνοδεία γιατρού για την περίπτωση, αλλά κάποιος μη γιατρός του ΕΚΑΒ, ο οποίος κρίνει με κριτήρια "δεν έχω άλλον, δεν έχεις άλλον, ανέβα εσύ". Δυστυχώς. Παρεμφερές είναι και το πρόβλημα με τις διακομιδές από νοσοκομεία, όπου εντέλλεται συνήθως αγροτικός γιατρός ή νέος ειδικευόμενος να συνοδεύσει ακόμη και διασωληνωμένα περιστατικά, χωρίς καμία δεξιότητα και προετοιμασία για το έργο αυτό. Μόνο και μόνο για να κινείται το ασθενοφόρο με άσπρη μπλούζα. Ρωτήστε όποιον αγροτικό θέλετε να δείτε ποια είναι η μεγαλύτερή του αγονία στην εφημερία σε νοσοκομείο.
3.   Όταν το ασθενοφόρο πάει στον τόπο του περιστατικού με συνοδό το γιατρό, ποιος σηκώνει το φορείο? Ούτε αυτό το προέβλεψαν οι κανονιστικές διατάξεις για το συντονισμό. Ο γιατρός σαφώς δεν είναι υποχρεωμένος να το κάνει. Σε πολιτισμένες χώρες μάλιστα θα ήταν όνειδος του συστήματος, αν γινόταν. Είπαμε όμως, σε πολιτισμένες. Γιατί εδώ αν δεν το κάνεις, και ο ασθενής θα ταλαιπωρηθεί, και το ξύλο μάλλον δεν θα το γλιτώσεις. Τέτοιος συντονισμός !!! Με σεβασμό στον ασθενή και τον εργαζόμενο υγειονομικό !!!

Αυτός ο ανεύθυνος "υπεύθυνος συντονισμός"  ποτέ δεν απασχόλησε το υπουργείο που όποτε τεθεί θέμα, απλά ξαναστέλνει το ανωτέρω έγγραφό του, όπως έκανε και την τελευταία φορά που εγώ έλαβα γνώση (6ος /2006). Η κατάσταση αυτή όμως, πολλές φορές, οδηγεί σε ακόμη περισσότερες κωμικοτραγικές καταστάσεις. Δεν θα επεκταθώ περισσότερο σε αυτές, αλλά σίγουρα κάποτε κάτι πρέπει να αλλάξει στον τόπο μας. Και σε αυτό όλοι έχουμε την ευθύνη μας.

Το πόσο όμως είμαστε έτοιμοι να αλλάξουμε τέτοιες καταστάσεις, φαίνεται από το παρακάτω παράδειγμα: Όταν, σε μία επιτροπή του τότε ΠεΣΥΠ, είπα "Κύριοι, αν θέλετε ασθενοφόρο στο Κ.Υ. πρέπει να διαθέσετε 2 οχήματα και 10 άτομα πλήρωμα. Μόνο έτσι η μονάδα θα μπορεί να κινεί ασθενοφόρο κάθε στιγμή που θα χρειαστεί, με σεβασμό στον πολίτη και τον υγειονομικό. Αν δεν μπορείς να κάνεις αυτό, τότε μην έχεις ούτε ένα όχημα και ούτε ένα άτομο πλήρωμα. Σε τι ωφελεί να έχω δυνατότητα κίνησης 4-5 μέρες τη βδομάδα και σε αυτές μόνο 8 ώρες τη μέρα? Θα προγραμματίσω την εμφάνιση του επείγοντος περιστατικού". Αν και κανείς δεν είχε λογικά και επιστημονικά επιχειρήματα να αντικρούσει αυτή την άποψη, μόνο ξύλο που δεν έφαγα. Και θα έχεις 10 ανθρώπους (2 σε κάθε βάρδια)  να κάθονται τις περισσότερες ώρες? Με ρώτησαν. Όχι τους απάντησα. Η καλύτερη λύση είναι το ανεπτυγμένο παράρτημα ΕΚΑΒ και όχι τα ασθενοφόρα στα Κ.Υ. και τα νοσοκομεία. Αν όμως επιλέξεις αυτό το μοντέλο (Ασθενοφόρα στα Κ.Υ. δηλαδή), τότε, όχι, δεν κάθονται. Περιμένουν το περιστατικό. Όπως ο πυροσβέστης που κάθεται μήνες ολόκληρους, για να παρέμβει κάποτε για μία ώρα. Η υπηρεσία μάλιστα τους φτιάχνει και μπάσκετ στην αυλή και μπιλιάρδα στο εσωτερικό για να ασχολούνται και να αθλούνται. Γιατί δεν κάνετε μία διαδήλωση να κλείσετε τους πυροσβεστικούς σταθμούς ? τους ρώτησα. Απάντηση δεν πήρα, τριγμούς οδόντων όμως εισέπραξα.

 

Ακόμη, από τους υφιστάμενους κανονισμούς προβλέπεται στο πρόγραμμα εφημεριών να υπάρχει γιατρός σε αναμονή (είναι σε επιφυλακή για διακομιδές) ο οποίος καλείται αν χρειαστεί να συνοδεύσει περιστατικό και η εφημερία του μετατρέπεται από ετοιμότητα σε ενεργή.

 Όμως, (σχολιάζει φίλος από τη Μυτιλήνη) ελάχιστα νοσοκομεία έχουν τέτοιο γιατρό (π.χ. η Μυτιλήνη έχει τέτοιο και τον φωνάζει μόνο στις αεροδιακομιδές που δεν μεσολαβεί με πλήρωμά του το ΕΚΑΒ) και επί του πρακτέου η ταχτική αυτή δεν είναι καθολικά δυνατόν να λειτουργήσει σήμερα .. .. αν είχαμε ευνομούμενο και σύγχρονο κράτος. Ίσως πάλι, ούτε και έτσι, αφού σε ευνομούμενα συστήματα ή το κάθε νοσοκομείο έχει ένα πλήρες σύστημα διακομιδής στη ζώνη ευθύνης του ή η χώρα έχει ένα σύστημα ΕΚΑΒ αυτόνομο και πλήρως ανεπτυγμένο. Εδώ, ούτε το ένα, ούτε το άλλο. Και από την άλλη, θα πάει το ΕΚΑΒ στο νοσοκομείο να του πει, δώς μου το εφημερεύοντα για διακομιδές και το νοσοκομείο θα του τον δώσει? Σκοτίστηκαν και οι δύο.

Μόνο τη φιλοπατρία του καθενός.
Έχουμε δηλαδή ένα κράτος που έχει για φετίχ του τις "γκρίζες ζώνες" όπως προειπώθηκε και το να οριοθετήσει πολλά πράγματα (πώς γίνονται οι διακομιδές, πώς μετακινείται ο γιατρός από χωριό σε χωριό, πώς πάς και πότε πας- σε κατ οίκον κλήσεις, κ.λ.π.) είναι κάτι που δεν έχει στα must του. Για να μην πώ ότι must του είναι ακριβώς το αντίθετο.


Ωστόσο, απαιτεί να λέγεται σύγχρονο κράτος και συχνά οι πολίτες του επιμένουν να πιστεύουν ότι ζούν σε σύγχρονη αναπτυγμένη- πολιτεία.
Όμως, Ούτε το αναπτυσσόμενος δεν μας ταιριάζει, αφού για να είσαι αναπτυσσόμενος πρέπει να βρίσκεσαι σε διαδικασία ανάπτυξης. Πρέπει να τρέχουν δηλαδή διάφορες στοχευόμενες δράσεις με χρονοδιαγράμματα και προτεραιότητες που να οδηγούν στην ανάπτυξη. Μπορεί να μου πέι κάποιος κάποια τέτοια προγράμματα που τρέχουν στη χώρα μας, σε σχέση με την υγεία?